အဒစ်အဘာဘာ- အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် မြေပြိုမှုများကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေသည် အနည်းဆုံး ၈၀ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီးနောက် အီသီယိုး ပီးယားနိုင်ငံသည် အမျိုးသားဝမ်းနည်းဖွယ်နေ့ သုံးရက်ကြေညာခဲ့ပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအဖွဲ့များသည် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ရှာဖွေနေဆဲဖြစ်သည်။ တောင်အီသီယိုးပီးယားဒေသပြည်နယ်၊ ဂါမိုဇုန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဥပဒေပြုအမတ်များက အစီအမံကို ကြေညာပြီးနောက် မတ်လ ၁၄ ရက်၊ စနေနေ့တွင် ဝမ်းနည်းကြေကွဲသည့်ကာလ စတင်သည်။ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ရုပ်အလောင်းများကို ရက်ပေါင်းများစွာ ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှုပ်ထွေးလာခဲ့သည်။
ရက်ပေါင်းများစွာ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီးနောက် ဂါမိုဇုန်ရှိ ရပ်ရွာများကို ကပ်ဘေးကျရောက်ခဲ့ပြီး ဒေသခံများကို ရွှံ့နွံများနှင့် အပျက်အစီးများအောက်တွင် မြှုပ်နှံခဲ့ကာ အရေးပေါ်အဖွဲ့များသည် ရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းများကို ကြာရှည်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။ ဇုန်ရှိ ခရိုင်လေးခုသည် ထိခိုက်ခံခဲ့ရကြောင်း ဖက်ဒရယ် အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့ပြီး ဒေသဆိုင်ရာအရာရှိများက အဖွဲ့များသည် ခက်ခဲသော မြေပြင်များကို ဖြတ်သန်းလုပ်ဆောင်နေသောကြောင့် ပျောက်ဆုံးနေသူအရေအတွက်ကို မသေချာသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းများကို တစ်ပတ်လုံး တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး မိုးဆက်လက်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ထိခိုက်ခံရသောဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းများသို့ ဝင်ရောက်ရန် နှောင့်နှေးခဲ့ပြီး ဒေသခံတုံ့ပြန်ရေးသမားများ ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။
ဝမ်းနည်းကြောင်း ကြေညာချက်တွင် အီသီယိုးပီးယား ပြည်သူ့လွှတ်တော်က နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ အီသီယိုးပီးယားသင်္ဘောများနှင့် သံရုံးများနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးများ အပါအဝင် ပြည်ပရှိ သံတမန်ရေးရာ မစ်ရှင်များတွင် နိုင်ငံတော်အလံကို တစ်ဝက်လွှင့်ထူမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မြေပြိုမှုများကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးမှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ထိခိုက်ခံရသော ရပ်ရွာများရှိ ဒေသခံများ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း ဖက်ဒရယ်အစိုးရ ဆက်သွယ်ရေးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ အရေးပေါ်လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ရန်နှင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများအတွက် ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် အကြီးတန်း ဖက်ဒရယ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အရာရှိများသည် ထိုဒေသသို့ သွားရောက်ခဲ့ကြကြောင်း အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမျိုးသား ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှု စတင်
ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်နေသော မိသားစုများထံ အစားအစာ၊ ခိုလှုံရာပစ္စည်းများနှင့် အခြားအရေးကြီးသော ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်ပေးခြင်းကို အဓိကထားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အီသီယိုးပီးယားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်က လူ ၃,၄၆၁ ဦး အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ သေဆုံးသူဦးရေ မြင့်တက်လာခြင်း အပြင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုအတိုင်းအတာကို မီးမောင်းထိုးပြနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့သည် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မရှင်နှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ထိခိုက်ခံရသော အိမ်ထောင်စုများအတွက် အကူအညီများကို စုဆောင်းလျက်ရှိပြီး ပုဂ္ဂလိကပြည်သူများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှ လှူဒါန်းမှုများကိုလည်း ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဦးတည်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် လက်ငင်းလိုအပ်ချက်များအပေါ် ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို အာရုံစိုက်ထားကြောင်း အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။
မိုးရာသီအတွင်း မြေပြိုမှုအန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန်အတွက် အနီးနားရှိ အန္တရာယ်များသောဒေသများတွင်လည်း အကဲဖြတ်မှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသည်ဟု ယူဆရသော နေရာများတွင် နေထိုင်သူများကို ကြိုတင်ကာကွယ်မှုအနေဖြင့် ပိုမိုလုံခြုံသောနေရာများသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးနေပြီး ဒေသခံ အရာရှိများက ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ရှာဖွေမှုကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ သေဆုံးသူအရေအတွက်သည် ရက်အတော်ကြာ ဆက်လက်မြင့်တက်လာပြီး အစောပိုင်းသတင်းများအရ ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ သေဆုံးကြောင်းမှ သောကြာနေ့အထိ အနည်းဆုံး ရုပ်အလောင်း ၈၀ ကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
မိုးရာသီခြိမ်းခြောက်မှု ဆက်လက်တည်ရှိနေ
အရှေ့အာဖရိကဒေသအချို့တွင် မိုးရွာသွန်းမှုကာလတစ်ခုသို့ ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အီသီယိုးပီးယား အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားတွင် မိုးလေဝသခန့်မှန်းသူများက ပျမ်းမျှထက်ပိုမိုရွာသွန်းနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ဒေသဆိုင်ရာရာသီဥတုအရာရှိများက ရာသီဥတုရာသီမစတင်မီတွင် Greater Horn of Africa အများစုတွင် ပုံမှန်ထက်ပိုမိုစိုစွတ်သောအခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေများစွာရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အီသီယိုးပီးယားအာဏာပိုင်များက ကုန်းမြင့်ဒေသများနှင့် မြေပြိုမှုဖြစ်ပွားလွယ်သောဒေသများရှိ ဒေသခံများအား ဘေးကင်းရေးလမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ Gamo Zone တွင် မိုးဆက်လက်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ထိခိုက်ခံရသောရပ်ရွာများသို့ ဝင်ရောက်ရန် နှောင့်နှေးခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှုပ်ထွေးလာခြင်းကြောင့် ထိုသတိပေးချက်သည် အရေးတကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။
အီသီယိုးပီးယား အတွက် ဝမ်းနည်းကြေကွဲဖွယ်ကာလသည် တောင်ပိုင်းတွင် မိသားစုများစွာ ပူဆွေးဝမ်းနည်းပြီး ထောင်ပေါင်းများစွာသော အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည့် ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုအတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် တုံ့ပြန်မှုကို တရားဝင်ဖြစ်စေသည်။ အရာရှိများက ရှာဖွေမှုပြီးစီးပြီဟု မပြောသေးဘဲ အရေးပေါ်လုပ်ငန်းများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေစဉ် ပျောက်ဆုံးနေသူအရေအတွက်နှင့် နေအိမ်များနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အပြည့်အဝကို အကဲဖြတ်နေဆဲဖြစ်သည်။ အာဏာပိုင်များသည် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို အတည်ပြုရန်နှင့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့မိသားစုများထံ အကူအညီများပေးအပ်ရန် လုပ်ဆောင်နေစဉ်တွင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအဖွဲ့များသည် သောကြာနေ့တွင် ဂါမိုဇုန်တွင် သားကောင်များကို ဆက်လက်ရှာဖွေနေကြသည် – Content Syndication Services မှ။
မြေပြိုမှုကြောင့် လူ ၈၀ သေဆုံးပြီးနောက် အီသီယိုးပီးယား ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု စတင်သည့် ပို့စ် Arab Presswire တွင် ပထမဆုံး ပေါ်လာခဲ့သည်။